Sommige gebouwen en bijzondere objecten zijn weliswaar niet beschermd als monument, maar zijn door de gemeente in het bestemmingsplan aangewezen als karakteristiek of beeldbepalend. Deze gebouwen en objecten zijn waardevol vanwege de ligging en zijn van belang voor het aanzicht en de identiteit van een gebied.

Karakteristieke gebouwen

Karakteristieke gebouwen zijn door de gemeente vastgelegd in het bestemmingsplan. Deze gebouwen zijn karakteristiek voor het dorp of het landschap en bepalen mede de identiteit of aanzicht van het gebied. Deze gebouwen zijn belangrijk vanwege bijvoorbeeld de (oorspronkelijke) functie binnen het gebied, de ouderdom, de bouwstijl en/of de opvallende ligging.

De regels kunnen per gemeente verschillen. In het algemeen geldt dat alleen de buitenkant van het gebouw beschermd is en dat alleen een vergunning aangevraagd moet worden bij sloop.  Dit geldt zowel voor het hele gebouw, als voor onderdelen, zoals schoorstenen. Het uitgangspunt is om het gebouw, of onderdelen daarvan, te behouden.

Voor wat betreft verbouw, aanbouw, schilderen of wijzigen van een karakteristiek gebouw gelden in principe de regels die voor andere gebouwen ook gelden. Wat vergunningsvrij of vergunningsplichtig was, blijft vergunningsvrij of vergunningsplichtig.

Beeldbepalende gebouwen

Beeldbepalende gebouwen zijn door de gemeente vastgelegd in het bestemmingsplan. Deze gebouwen bepalen mede het aanzicht van het dorp of zijn onderdeel van een structuur die belangrijk is voor het karakter van het dorp/stad of landschap. Beeldbepalende panden zijn van belang voor de stedenbouwkundige of landschappelijke samenhang.

De regels kunnen per gemeente verschillen. In het algemeen geldt dat alleen bij plannen voor sloop en vervangende nieuwbouw een vergunning aangevraagd moet worden. Bij sloop moet een gebouw worden herbouwd passend binnen de bestaande structuur of plek. Alleen de plaats en vorm van een beeldbepalend gebouw is beschermd, niet het gebouw zelf.

Voor wat betreft verbouw, aanbouw, schilderen of wijzigen van een beeldbepalend gebouw gelden de regels die voor andere gebouwen ook gelden. Wat vergunningsvrij of vergunningsplichtig was, blijft vergunningsvrij of vergunningsplichtig.

Bestemmingsplannen

De regels voor karakteristieke en beeldbepalende gebouwen zijn over het algemeen vastgelegd in het gemeentelijk bestemmingsplan. Bestemmingsplannen per gemeente zijn in te zien via www.ruimtelijkeplannen.nl.

Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Neem dan contact op met het Erfgoedloket of met uw gemeente.